De Bult: als de kettingzaag het laatste woord krijgt
Sommige besluiten van een gemeenteraad verdwijnen na verloop van tijd uit beeld. Andere blijven hangen. De discussie over Natuurbelevingstuin De Bult in Nieuwe Wetering is zo'n dossier.
Sinds 2024 wordt gesproken over de bouw van twaalf sociale huurwoningen op de rand van De Bult. De behoefte aan sociale huurwoningen is evident. Maar vanaf het begin lag er een andere vraag onder het dossier:
“moeten die woningen juist op deze plek komen?”
De gemeenteraad stemde op 17 juni 2024, met één stem verschil, in met woningbouw op De Bult. Daarmee was de discussie echter niet voorbij. De Bult is immers meer dan een stukje openbaar groen. Het gebied is door vrijwilligers ontwikkeld en vormde bovendien een compensatiegebied voor de verbreding van de A4 en de aanleg van de HSL. Voor de bouw van 12 sociale huurwoningen moest een belangrijk deel van een volwassen bos verdwijnen. Op 16 maart 2026 sprak de gemeenteraad zich opnieuw uit. Een meerderheid van 12 tegen 9 stemde voor een motie om De Bult volledig als natuurbelevingstuin te behouden en met WYwonen naar een alternatieve locatie voor de twaalf woningen te zoeken. Totdat daarover duidelijkheid was, zou geen kap of andere voorbereidende werkzaamheden plaatsvinden.
Dat was een duidelijke politieke uitspraak.
Toch liep het anders. WYwonen gaf aan het bestaande bouwplan te willen voortzetten en wees op financiële consequenties van beëindiging. In de beantwoording van raadsvragen wordt een mogelijke schadeclaim genoemd van ruim 5 ton met een mogelijke extra claim van 2 ton in verband met opgelopen vertraging. Tegelijkertijd staat daarin dat de exacte omvang van een eventuele schadevergoeding nog niet vaststond en dat WYwonen de schadeposten zou moeten onderbouwen.
De raad vroeg vervolgens welke alternatieve locaties waren onderzocht.Het college antwoordde dat een nieuw locatieonderzoek tijd en geld zou kosten en daarom onwenselijk werd gevonden. Bovendien wilde WYwonen volgens het college geen alternatieve locaties onderzoeken.
Daar ontstaat het politieke ongemak.Als een gemeenteraad besluit dat De Bult behouden moet blijven en vraagt om een alternatief te onderzoeken, waarom wordt dat onderzoek dan juist vanwege tijd en kosten niet uitgevoerd?Een gemeente moet immers meer afwegen dan alleen financiële en contractuele belangen. Ook natuur, leefomgeving, ruimtelijke kwaliteit en het vertrouwen van inwoners behoren tot belangrijke publieke belangen.
De motie van maart benoemde dat vertrouwen nadrukkelijk. Een groot deel van de raad en omwonenden vond dat elders binnen de gemeente mogelijk een locatie voor sociale woningbouw kon worden gevonden. Het voorkomen van woningbouw op De Bult zou volgens de motie bovendien kunnen bijdragen aan het behoud van de geloofwaardigheid van de gemeente. En nu is de bomenkap begonnen.
Daarmee wordt een jarenlang politiek debat letterlijk zichtbaar. Waar eerst werd vergaderd over natuur, woningbouw, alternatieven en financiële gevolgen, verdwijnen nu de bomen die het onderwerp van dat debat waren.
Dat roept een ongemakkelijke vraag op: wat is een politieke uitspraak nog waard als zij botst met eerder gemaakte afspraken en financiële verplichtingen? Formeel kan het college een aangenomen motie naast zich neerleggen. In dit dossier koos het college er echter voor de motie uit te voeren via een voorstel aan de raad. Uiteindelijk bleef het bestaande bouwplan overeind.
Daarmee wordt De Bult meer dan een discussie over twaalf woningen. Het laat zien hoe beperkt de politieke manoeuvreerruimte kan worden wanneer eerdere besluiten en contractuele afspraken eenmaal zijn vastgelegd.Een gemeenteraad kan een andere richting willen, maar moet dan mogelijk betalen om die koerswijziging daadwerkelijk mogelijk te maken.
Daarbij is nog een ander punt van belang. De gemeente stelde eerder €350.000 beschikbaar voor extra recreatieve groen- en natuurontwikkeling rond Nieuwe Wetering. Dat klinkt positief, maar groencompensatie is niet hetzelfde als behoud van bestaand groen.
Een volwassen bos kappen en elders nieuw groen aanleggen, betekent niet dat het oorspronkelijke bos terugkomt. Een nieuw aangeplante boom heeft tijd nodig om uit te groeien tot wat hier nu staat. De behoefte aan sociale huurwoningen staat niet ter discussie. Maar daarmee is nog niet gezegd dat iedere locatie daarvoor geschikt is.
De werkelijke politieke les van De Bult ligt daarom misschien elders. Wanneer inwoners bezwaar maken, raadsleden moties indienen, een meerderheid van de gemeenteraad om een alternatief vraagt en vervolgens toch de bomen verdwijnen, gaat het niet meer alleen over twaalf woningen.
Dan gaat het ook over vertrouwen in de lokale democratie. Wie bepaalt uiteindelijk de ruimtelijke koers van Kaag en Braassem: de gemeenteraad, die de publieke belangen tegen elkaar hoort af te wegen, of de contracten en financiële consequenties die in het verleden zijn aangegaan?
De bomen van De Bult komen niet meer terug. Maar de politieke vraag blijft: Had dit dossier anders kunnen worden aangepakt voordat de kettingzaag het laatste woord kreeg?
Groen in het vizier Kaag en Braassem
Peter Blom
